Γιάννης Τσούτσιας: Στοίχημα για την αυτοδιοίκηση οι ενεργοί δημότες!

Tweet

Άρθρο-παρέμβαση του επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Δράση Για Μια Άλλη Πόλη», Γιάννη Τσούτσια:

Κάτι επείγει να αντιμετωπιστεί σήμερα στους δήμους. Η απόσυρση του απογοητευμένου από τις εξελίξεις, δημότη. Να μη χαθεί το παιχνίδι της συμμετοχής. Η αυτοδιοίκηση, ως τοπική έκφραση κοινότητας, πρέπει να παραμείνει ζωντανή, να προστατεύσει τις συλλογικές λειτουργίες και τους θεσμούς της. Να επιτρέψει στους δημότες να οργανώνουν τη σχέση τους με τον χώρο και την καθημερινότητά τους. Να αφήσει να οξυγονωθούν οι δημοκρατικές πρακτικές που συγκροτούν την Πόλη και όχι μόνο. Σε κάθε κοινωνικό τομέα, το «μετά», το αίτημα για την αναγκαία καθολική πολιτική αλλαγή, πρέπει να απασχολήσει τους άμεσα ενδιαφερόμενους, όχι μόνο όσους μιλάνε στο όνομά τους…

Το άλλο μισό;

«Δήμος» είναι ένα δίκτυο σχέσεων, όχι κτήρια και υποδομές. Στην Πόλη υποστασιοποιείται η πολιτική. Σήμερα οι Δήμοι αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα. Μειωμένη χρηματοδότηση, υποστελέχωση, ασφυκτικούς ελέγχους, παρεμβάσεις από το ευρωπαϊκό υπερκράτος κ.α. Για να αντιδράσουν, απαιτούνται πολλά. Και οργάνωση και τεχνική ικανότητα και αφιέρωση, ζητούμενα διαρκώς ανοιχτά. Κυρίως όμως χρειάζονται πολίτες εν εγρηγόρσει. Αυτοί συγκροτούν το υπέδαφος για να αποτραπεί η ερημοποίηση των μνημονίων. Διαφορετικά σε λίγο, «δήμος», ως τρόπος κοινωνικής συγκρότησης και συλλογική δυνατότητα, δεν θα υπάρχει. Οι διοικούντες πάντα ξεχνούν αυτή την πλευρά. Παραμένουν στο, «εμείς σας λύνουμε το πρόβλημα, εσείς μας ψηφίζετε…». Όμως έτσι, το πράγμα δεν βγαίνει..

Να τελειώνουμε, πράγματι, με το παλιό!

Ο δήμος Βριλησσίων παράγει ένα πολύπλευρο έργο, που εξαρτάται καθοριστικά από το προσωπικό που απασχολεί. Οι μνημονιακές συνθήκες πιέζουν ασφυκτικά την «παραγωγή» του. Η υποβάθμιση αρχίζει να γίνεται ορατή. Προβλήματα στην καθαριότητα, στη συντήρηση του πρασίνου, υποχρηματοδότηση των κοινωνικών δομών κτλ. Η επιδείνωση δεν αναιρείται με υπεκφυγές και πολιτικά κόλπα. Όσοι ακόμη και σήμερα φαντάζονται ότι όλα μπορεί να τακτοποιηθούν με καλή διαχείριση και πολλές χειραψίες, κάνουν λάθος. Για διαφορετικούς λόγους, σε «λάθος» κατεύθυνση παραμένει και η αριστερά. Αγωνίζεται, φτιάχνει «μέτωπα» γύρω από αιτήματα και διεκδικεί πόρους, προσλήψεις κλπ. αλλά τα μνημόνια έφθασαν τα τρία. Αναβάλλεται έτσι η συζήτηση για το πού θα έπρεπε να τεθούν σήμερα τα σημεία ρήξης με το «παλιό», ποιες είναι οι προϋποθέσεις που θα προετοιμάσουν την αναγκαία άλλη προοπτική. Σε επίπεδο δήμου, αυτά μεταφράζονται σε μια «άλλη» σχέση μεταξύ αιρετών – υπαλλήλων – δημοτών, ένα σαφές διασωστικό σχέδιο, ένα «άλλο» φρόνημα μέσα στην τοπική κοινωνία.

Ο κρίσιμος ρόλος των δημοτικών υπαλλήλων

Η νέα διοίκηση διατήρησε ανέπαφο το μηχανισμό των προηγούμενων. Ακόμη και κάποιοι συνεργάτες του δημάρχου δεν άλλαξαν. Οι προβληματικές σχέσεις όμως, παραμένουν. Οι ομαδοποιήσεις επίσης. Στις περισσότερες υπηρεσίες δεν υπάρχει διάδοχη κατάσταση. Κάποιες υπολειτουργούν, εκπέμπουν σήμα κίνδυνου. Μετά από μαζικές συνταξιοδοτήσεις, έμειναν χωρίς προσωπικό, με τους εναπομείναντες να εργάζονται στο όριο. Ολόκληροι τομείς λειτουργούν αποκομμένοι από τους υπόλοιπους. Μεγάλο ποσοστό υπαλλήλων είναι συμβασιούχοι, δύσκολα μπορούν να ενταχθούν σε σχεδιασμό ή να προσφέρουν σημαντικό έργο. Ο μέσος όρος ηλικίας των προσωπικού ανεβαίνει. Πάνω από 50 ετών! Το πρόβλημα της στέγασης των υπηρεσιών παραμένει. Της συντήρησης των υποδομών, επίσης. Οι ανάγκες οδηγούν τους διοικούντες σε σπασμωδικές κινήσεις και το προσωπικό σε περισσότερη απρογραμμάτιστη ή έκτακτη εργασία. Η πιθανότητα να μεταφερθούν αρμοδιότητες σε ιδιώτες, είναι ορατή. Η περιγραφή είναι ενδεικτική. Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι θα μπορούσαν να περιγράψουν καλύτερα πού πάσχει η υπηρεσία τους, πώς θα μπορούσαν να επιτευχθούν εξοικονομήσεις κλπ. Αλλά ποιος τους ρωτά; Όταν ο εργαζόμενος εξοστρακίζεται στο «κάνω τη δουλειά μου και φεύγω», πώς θα τροποποιηθεί μια προβληματική κατάσταση;

Δικαιοσύνη

Η αντιστροφή του κλίματος απαιτεί ανάδειξη ενός κοινού στόχου, ένα σχέδιο που θα κινητοποιεί, πέρα από τη διαχείριση της μιζέριας και την κατασκευή πολιτικών προφίλ. Στην αυτοδιοίκηση, αιρετοί, εργαζόμενοι και δημότες, είναι από την ίδια πλευρά σε ότι αφορά τα μνημόνια. Ένας εργαζόμενος δεν μπορεί να τρέχει άτακτα, σαν αχθοφόρος, αντί να αντιμετωπίζεται σαν κρίκος του διασωστικού σχεδίου. Χρειάζεται μια διοίκηση που να τηρεί όσα υπόσχεται, να αξιολογεί δίκαια, να εξασφαλίζει ασφαλείς συνθήκες εργασίας, να υπερβαίνει τον εαυτό της. Οι μικροεξυπηρετήσεις κάθε τύπου, (ελάτε να παραλάβετε μια ντουλάπα που «χαρίζω» στο δήμο ή κλαδέψτε το δέντρο του κήπου μου ή κουβαλήστε καρέκλες για την τάδε εκδήλωση), πρέπει να περιοριστούν. Ούτε νοούνται παρεμβάσεις για να αλλαχτεί μια λάμπα, να αποκατασταθεί μια λακκούβα ή να συζητηθεί κάποιο ζήτημα. Μόνο έτσι ο «αλλοτριωμένος» υπάλληλος θα αξιώνει την εργασία του, που αποτελεί στοιχείο αλλαγής της πραγματικότητας.

Δικαιοσύνη όμως, δεν είναι μόνον αυτό. Δεν νοείται δήμος να μη διαθέτει, επί χρόνια, γιατρό εργασίας ή να καθυστερεί η αγορά ρουχισμού καθαριότητας, ενώ τα προγράμματα software να αλλάζουν ανά εξάμηνο. Δεν νοείται να μην υπάρχουν εγκαταστάσεις υγιεινής για τους εργαζόμενους στην καθαριότητα και αυτοί να επιστρέφουν σπίτι τους με τα ρούχα της δουλειάς. Δεν νοείται δημοτικά κτήρια να καταρρέουν, όπως το ΤΥΠΕΤ, και ουδείς να δίνει σημασία. Δεν νοείται να μην αξιοποιείται και το τελευταίο ευρώ με τον πιο αποδοτικό τρόπο. Και τέλος, δεν νοείται εργαζόμενοι να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και να εισπράττουν αδιαφορία, καταδικασμένοι στην απραξία «του δημοσίου».

Από τη λογική των «δικαιωμάτων» στη συνευθύνη

Τα προηγούμενα ΔΕΝ είναι θέματα τεχνικά. Ούτε μόνο προτεραιοτήτων. Αποτελούν τις προϋποθέσεις για την αναγκαία αλλαγή συνείδησης εντός και εκτός δήμου, χωρίς την οποία δεν αντιμετωπίζεται κανένα μνημόνιο. Η κοινωνία το έχει ήδη πράξει, συχνά προπορεύεται. Είναι ο λόγος που κάποιοι προστρέχουν να βοηθήσουν στην πυρασφάλεια ή αναλαμβάνουν εθελοντικές δράσεις, χωρίς κανείς να τους το ζητήσει. Η κοινωνία «μιλάει», όπως πρόσφατα στις εκλογές με την πρωτοφανή αποχή. Αποσύρεται από το αδιέξοδο σκηνικό. Για να ζητήσει λοιπόν μια διοίκηση το επιπλέον, πράγμα σήμερα αναπόφευκτο, πρέπει να πείσει για τις προθέσεις της. Τότε ο δημότης θα εμπιστευτεί. Και ο εργαζόμενος θα συμβάλει. Όταν δουν τους «από πάνω» να εγκαταλείπουν το πεδίο της μικροπολιτικής και να ανοίγονται στα «μεγάλα». Διαφορετικά, πολίτες και εργαζόμενοι, καταφεύγουν στη λογική των «δικαιωμάτων». Εγώ δικαιούμαι. Εγώ έχω πληρώσει, έχω κουραστεί. Δεν δέχομαι καμία υπέρβαση ωραρίου ή αρμοδιότητας. Δεν δέχομαι τίποτα λιγότερο απ’ όσα δικαιούμαι.. Έτσι το «καθολικό» διαλύεται στα επιμέρους συμφέροντα.

Πολιτική για την κοινωνία, όχι για “εκπροσώπους”

Τα προηγούμενα τίθενται χωρίς καμία αναφορά στο άλλο μεγάλο κεφάλαιο, της δημοκρατίας. Της συστηματικής δηλαδή έλλειψης συμμετοχικών διαδικασιών, για τα οποία ούτε η σημερινή διοίκηση έχει να επιδείξει το παραμικρό. Επικοινωνία με φορείς, συλλόγους, διαβουλεύσεις, όλα αυτά που συμβάλουν σε μια κοινή αντίληψη για τη λειτουργία της πόλης. Θα είναι κρίσιμη αποτυχία για την αυτοδιοίκηση, αν και αυτή αναπαράγει τη διάθεση οργής απέναντι στο πολιτικό σύστημα, όπως συνέβη με μεγάλο τμήμα των ψηφοφόρων στις βουλευτικές εκλογές.

Τα προηγούμενα επίσης, δεν απηχούν κάποια διάθεση «αποκλειστικότητας». Στη «Δράση», ποτέ δεν κρατήσαμε κάτι για λογαριασμό μας, επενδύοντας σε αντιπολιτευτικές τακτικές. Από το 2006 λειτουργούμε σαν προσπάθεια συμβολής, όχι αυτοεπένδυσης. Με το βλέμμα στραμμένο στην τοπική κοινωνία, όχι σε παραταξιακές ή εκλογικές επιδιώξεις. Ανοίγουμε συζητήσεις. Για δημότες, όχι ψηφοφόρους. Γιατί προέχει η κατάθεση στον κοινό «τόπο». Αν αυτά δεν γίνονται ακόμη αντιληπτά, είναι γιατί το «παλιό», δεν παραχωρεί τίποτα αμαχητί, εκτός αν επίκεινται εκλογές… Η κοινωνία και τα κινήματά της, πρέπει να αναλάβουν πρωτοβουλία…

Υ.Γ.
Πόση αξία έχουν τα λόγια περί «κοινού», όταν ένας δημοτικός υπάλληλος χάνει τη ζωή του από καρδιακό επεισόδιο, σε εργάσιμη ώρα, χωρίς να επιδιωχθεί «αυτόματα» να φτάσει στο κοντινό νοσοκομείο;