Cine Δράση: Τα Παιδιά της Χορωδίας την Τετάρτη στο ΤΥΠΕΤ

Με τη μοναδική ταινία Τα Παιδιά της Χορωδίας (Les Choristes) συνεχίζονται οι προβολές του Cine Δράση στην αίθουσα Νίκος Εγγονόπουλος στο πάρκο Μίκης Θεοδωράκης (πρώην ΤΥΠΕΤ).

Λίγα λόγια για το έργο:

Μία εύστοχη, συγκινητική και ανθρώπινη ιστορία για την παιδική ηλικία στην οποία η απόγνωση, η σκληρή προσπάθεια, τα τρυφερά μυστικά και οι φάρσες, που ζει μια ομάδα ατίθασων παιδιών, τα οποία αγωνίζονται να επιβιώσουν σε έναν αμείλικτο κόσμο γεμάτο κανονισμούς, περιορισμούς και τιμωρίες, παρουσιάζονται από το σκηνοθέτη με σεβασμό και τρυφερότητα. Η δυναμική του θέματος βρίσκεται στο ελπιδοφόρο μήνυμα ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν προς το καλύτερο και μάλιστα την αλλαγή μπορεί να την προκαλέσει ένας και μόνον άνθρωπος. Όσο ουτοπικό ή ανέφικτο μοιάζει αυτό ο σκηνοθέτης το παρουσιάζει με φυσική αληθοφάνεια και του δίνει μια πραγματοποιήσιμη υπόσταση προσφέροντας συγκίνηση και ψυχική ευφορία.
Το 1948 ο Κλεμάν Ματιέ, ένας άνεργος δάσκαλος μουσικής, που έχει αποτύχει, αποτραβηχτεί στα παρασκήνια και αποφασίσει να εγκαταλείψει οριστικά το πάθος του για αυτήν, βρίσκει δουλειά ως επιτηρητής σε ένα επαρχιακό σωφρονιστικό οικοτροφείο ανηλίκων. Εκεί μένει έκπληκτος από τη σκληρή πραγματικότητα της σχολικής ρουτίνας και τις ακραίες και αναποτελεσματικές μεθόδους που εφαρμόζει ο διευθυντής του ιδρύματος. Αποφασίζει να εφαρμόσει εναλλακτικές μορφές διδασκαλίας και, παρά τις αντιρρήσεις του διευθυντή, οργανώνει μια χορωδία με σκοπό να αξιοποιήσει τη μαγεία και τη δύναμη της μουσικής για να προσφέρει μια πνοή αλλαγής στο αυστηρό ίδρυμα και τις ζωές των ατίθασων μαθητών του. Η διδασκαλία του δεν περιορίζεται στη μουσική, δίνει επίσης μαθήματα ζωής, ενώ πίσω από τις προσπάθειές του σιγοβράζουν ιστορικές συγκρούσεις. Στην πορεία και ο ίδιος βρίσκει την ευκαιρία του, ξεδιπλώνει τα ταλέντα του και αψηφώντας όλα τα εμπόδια, πετυχαίνει τη μεταμόρφωση του περιβάλλοντος και των ανθρώπων γύρω του.
Ο Kristophe Barratier συνδυάζει αυτοβιογραφικά στοιχεία, από τη φοίτησή του σ’ ένα αυστηρό σχολείο, με το θέμα της γυρισμένης στη δεκαετία του ’40, ξεχασμένης γαλλικής ταινίας «Το κλουβί με τ’ αηδόνια» (La cage aux rossignols). Η σκηνοθετική του προσέγγιση, σε ένα θέμα διαχρονικό, αλλά και συνηθισμένο είναι λεπτή και συγκινητική, με εικόνες μελαγχολικές και οικείες, ντυμένες με συναισθήματα που ταυτίζονται με αυτά των αναμνήσεων του κάθε ανθρώπου στην πορεία προς την ενηλικίωση. Δουλεύει με λιτότητα και ακρίβεια, ισορροπώντας, με επιτυχία, ανάμεσα στο δράμα και την κομεντί και επισημαίνει τον πραγματικό ρόλο του εκπαιδευτικού, ως εμπνευστή της καινούριας γενιάς και όχι διεκπεραιωτή των προγραμμάτων και τιμωρού των ανυπότακτων. Παρουσιάζει τους χαρακτήρες του πειστικούς και ανθρώπινους, κάνοντας το θεατή να ταυτίζεται μαζί τους , να κατανοεί τις φιλοδοξίες, τους εγωισμούς και τα πάθη τους, να χαίρεται και να λυπάται μαζί τους. Οι ερμηνείες μικρών και μεγάλων ηθοποιών είναι χαρισματικές. Τα παιδιά που συμμετέχουν είναι ιδιαίτερα ταλαντούχα και έχουν την ενίσχυση, πίσω από τις κάμερες, μιας παιδικής χορωδίας υπό τις οδηγίες του Bruno Coulais που έγραψε μια υπέροχη μουσική για αυτήν όπως και άλλες ταινίες (“Πορφυρά Ποτάμια”, “Ιμαλάια”, “Μικρόκοσμος»). Αυτά τα στοιχεία, μαζί με τη νοσταλγία της παιδικής ηλικίας, το λιτό φωτισμό και τα υπέροχα φυσικά χρώματα και κυρίως την ιδέα ότι η μουσική και η τέχνη μπορούν να αποτελέσουν αντίδοτο στη βαρβαρότητα και την αδιαφορία, έκαναν αυτό το φιλμ μια μεγάλη επιτυχία.
“Οι εικόνες που σχετίζονται με την παιδική μας ηλικία, με τα αρχέγονα συναισθήματά μας, μάς είναι οικείες. Αργότερα στο χρόνο, μέσω των αναμνήσεων από τις εμπειρίες μας όταν μαθαίναμε τη ζωή, η καθολική σημασία των εικόνων αυτών αποκτά νόημα – τίποτα δεν ήταν τόσο αθώο τελικά. Εφήμερες χαρές και απαρηγόρητα δάκρυα – τα πάντα περνάνε, όμως τίποτα δε σβήνεται. Και αν μία μουσική νότα, ένα τραγούδι, μία μελωδία τυχαίνει να συνδέεται με αυτές τις μακρινές εικόνες, η σφραγίδα τους είναι σίγουρα πιο έντονη. Αυτό είναι που βρήκα τόσο συγκινητικό στο σενάριο του Κριστόφ Μπαρατιέ “Les Choristes”. Ένα αυστηρό οικοτροφείο, απείθαρχα παιδιά, μία χορωδία που τα φέρνει κοντά το ένα στο άλλο – όλα συνεισφέρουν σε κάτι που είναι μία έξοχη αναπαράσταση της παιδικής ηλικίας σαν σύμβολο.
Γαλλία, Ελβετία, Γερμανία, 2004. Διάρκεια: 95′. Σκηνοθεσία: Kristophe Barratier. Σενάριο: Kristophe Barratier, Philippe Lopes-Curval. Πρωταγωνιστούν: Gérard Jugnot, François Berléand, Jacques Perrin, Kad Merad, Jean-Baptiste Maunier, Marie Bunel κ.α. Μουσική: Bruno Coulais. Φωτογραφία: Carlo Varini, Dominique Gentil, Jean-Jacques Bouhon.
Η ταινία κέρδισε δύο βραβεία Σεζάρ, το Βραβείο Κοινού στο Φεστιβάλ Γαλλικού Κινηματογράφου της Αθήνας και ήταν υποψήφια για ΟΣΚΑΡ Καλύτερης ξένης ταινίας και Τραγουδιού (2005).